ZAKOCHANY WIELORYB -
1 puszka sałatkowego tuńczyka w oleju
1 jabłko
3 suszone śliwki
3 suszone morele
1 łyżeczka rodzynek
h łyżeczki brandy
1 łyżeczka soku z cytryny
1 łyżeczka majonezu
garść posiekanej zieleniny (natka
pietruszki) 1 cebula sól, pieprz
Jabłko obrać i zetrzeć na tarce z małymi otworami, wymieszać z sokiem z cytryny. Cebule zetrzeć na tej samej tarce lub drobniutko posiekać. Suszone owoce dokładnie umyć w ciepłej wodzie i sparzyć wrzątkiem, a gdy napęcznieją, dokładnie odcisnąć i pokroić w cienkie paseczki. Tuńczyka rozgnieść widelcem, a następnie wymieszać (a jeszcze lepiej zmiksować) z jabłkiem i cebulą, dodać suszone owoce 1 dokładnie wymieszać. Dodać alkohol i doprawić do smaku.
4 jajka ugotowane na twardo 1 duży strąk czerwonej papryki 1 ogórek konserwowy garść posiekanej zieleniny (natka pietruszki, kolendra, tymianek) 1 łyżeczka przyprawy curry 3 łyżki majonezu sok z cytryny sól, pieprz, cukier
Paprykę oczyścić z gniazd nasiennych i drobniutko posiekać. Białka i ogórek drobno pokroić. Żółtka przetrzeć przez sito, wymieszać z curry, majonezem i sokiem z cytryny. Dodać białka, paprykę, ogórek i zieleninę, doprawić do smaku.
ZIELONE MASŁO -
10 dag masła
1 łyżka posiekanego szczypiorku lub koperku
Szczypiorek (koperek) opłukać i drobno posiekać. Utrzeć z masłem. Uformować wałeczek 2 cm i schłodzić w lodówce. Gdy zastygnie pokroić w krążki. Podawać jako dodatek do mięs. Masłem też można oczywiście smarować pieczywo.
Wersja pikantna
Zamiast zieleniny masło można utrzeć z musztardą.
ZUPA EKSPRESOWA KMINKOWA -
2 łyżki kminku
szklanek rosołu z kostki (warzywny) garść posiekanej zieleniny (natka
Pietruszki, koperek, szczypiorek)
2 łyżki margaryny zasmażka z l łyżki masła i 1 łyżki mąki
(ewentualnie)
Kminek lekko potłuc. Rozgrzać tłuszcz, dodać potłuczony kminek i smażyć na niewielkim ogniu stale mieszając 2-3 minuty. Kminek zalać gorącym rosołem, zagotować na niewielkim ogniu. Posypać posiekaną zieleniną. Podawać ze świeżymi grzankami z bułki wrocławskiej lub pieczywa tostowego albo z krakersami. Zupę można także zagęścić, dodając zasmażkę.
ZUPA MAZOWIECKA EKSPRESÓWKA -
6 szklanek esencjonalnego rosołu z kostki 1/2 szklanki kaszy manny lub kaszy
kukurydzianej 2 łyżeczki masła lub margaryny 1 bardzo duża garść posiekanej zieleniny (może być mieszana - natka pietruszki, koperek, bazylia, tymianek, szczypiorek) sól, pieprz
Rosół z kostki zagotować. Kaszę rozprowadzić niewielką ilością zimnej wody. Wlać do gotującego się rosołu i gotować 10 minut często mieszając. Do gotowej zupy dodać surowe masło, posiekaną zieleninę i ewentualnie doprawić do smaku. Tę łatwą do przygotowania zupę można modyfikować i wzbogacać na wiele sposobów. Można więc do niej dodać 3?4 łyżki tartego żółtego sera lub pokrojoną w kostkę wędlinę albo mięso (pieczone, gotowane), zeszkloną na łyżce tłuszczu cebulkę, 1 łyżkę koncentratu pomidorowego lub dwa surowe żółtka, którymi zaciąga się ugotowaną zupę. Można także dodać gotowaną marchewkę startą na tarce lub konserwowy groszek.
ZUPA SZYBKA GROSZKÓWKA -
dać przecier groszkowy i zagotować na niewielkim ogniu. Doprawić. Przed podaniem dodać oliwę i posiekana zieleninę, ewentualnie starty ser. Podawać z pieczywem, a jeszcze lepiej ze świeżymi grzankami z bułki lub razowego pieczywa lub z groszkiem ptysiowym albo krakersami.
Wersja na zimę
Zimą można zupę wzbogacić o pokrojone w plasterki 2 parówki.
ZUPA BŁYSKAWICZNA POMIDOROWA -
2 szklanki rosołu z kostki
2 szklanki soku pomidorowego gęstego
(lub duży przecier) garść posiekanej zieleniny (natka
pietruszki, koperek, szczypiorek) 2 łyżki tłuszczu 100 g makaronu nitek 100 ml gęstej śmietany zasmażka z 1 łyżki masła i 1 łyżki mąki
(ewentualnie)
Rozpuścić kostki rosołowe, doprowadzić do wrzenia. Dodać koncentrat lub sok pomidorowy. Zamieszać. Ugotować makaron według przepisu na opakowaniu. Posypać posiekaną zieleniną. Rozłożyć porcje makaronu do talerzy, dodać łyżkę gęstej śmietany, nalać zupę. Zupę można także zagęścić, dodając zasmażkę.
ZUPA EKSPRESÓWKA FASOLÓWKA -
1 puszka konserwowej białej fasoli
6 szklanek rosołu z kostki
3 łyżki koncentratu pomidorowego
1-2 ząbki czosnku
garść posiekanej zieleniny (rozmaryn,
bazylia, natka pietruszki) 10 dag drobnego makaronu (gwiazdki,
nitki, zacierki) 1 łyżka masła lub margaryny sól, pieprz
Zagotować rosół z kostki wymieszany z koncentratem pomidorowym. Czosnek zmiażdżyć lub drobniutko posiekać, dodać do zupy. Makaron ugotować według przepisu (al dente). Dodać do zupy wraz z fasolą i zalewą. Wymieszać, raz jeszcze szybko zagotować. Dodać masło i przed podaniem obficie posypać posiekaną zieleniną.
1 puszka konserwowego groszku 4 szklanki rosołu z kostki (o smaku
grzybowym, warzywnym lub
drobiowym) garść posiekanej zieleniny (natka
pietruszki, koperek, tymianek, bazylia) 1 łyżeczka oliwy lub masła sól, pieprz
garść startego sera (najlepiej parmezanu)
Groszek zmiksować z zalewą lub przetrzeć przez sito. Zagotować rosół, do-
ZUPA ZUPKA PIĘCIOMINUTÓWKA -
4 szklanki wywaru z warzyw lub rosołu
z kostki 10 dag szynki lub dobrej kiełbasy (może
być podsuszona) albo parówek (mogą
być sojowe) 4 łyżki drobnego makaronu, ryżu albo
kaszy manny lub kukurydzianej garść posiekanej zieleniny (natka
pietruszki, koperek, tymianek, bazylia,
szczypiorek) 1-2 łyżki tartego sera (najlepiej
parmezanu) sól, pieprz
Zagotować kostki rosołowe, wrzucić makaron, a po 5 minutach drobno pokrojoną szynkę lub parówki, raz jeszcze zagotować. Przed podaniem dodać posiekaną zieleninę i ewentualnie ser.
ZUPA CHLEBIANKA WÓJTOWSKA -
20-30 dag czerstwego żytniego
pieczywa 6 szklanek wody 1-2 cebule 1/3 szklanki mleka
2 żółtka
5 dag margaryny
warzywna przyprawa typu vegeta łub
przyprawa do zup w płynie garść posiekanej zieleniny (natka
pietruszki, koperek, szczypiorek,
majeranek, tymianek) sól, pieprz
Chleb pokruszyć, zalać gorącą wodą z dodatkiem 1 łyżeczki warzywnej przyprawy, odstawić do napęcznienia. Cebulę pokroić w kostkę i zeszklić na tłuszczu, dodać do chleba i zagotować mieszając na niewielkim ogniu. Ewentualnie doprawić vegetą. Żółtka ubić lekko z mlekiem, dodać kilka łyżek ostudzonej zupy i wlać do garnka. Delikatnie wymieszać. Zupę podawać obficie posypaną posiekaną zieleniną.
Chlebówka resztówka
W praktyczniejszej wersji chlebianki wójtowskiej możemy razem z cebulą możemy zeszklić pokrojone w kostkę domowe resztki wędlin.
Chlebowa grzybowa
W urozmaiconej wersji chlebianki wójtowskiej możemy razem z cebulą zeszklić pokrojone w kostkę 10 dag pieczarek.
ZUPA CHLEBIANKA NA BOCZKU -
1 duży bochenek czerstwego chleba (najlepiej sitkowego)
15 dag boczku lub tłustej szynki
1-2 cebule
4 szklanki rosołu z kostki
2 łyżki oleju sól, pieprz
garść posiekanej zieleniny (natka pietruszki, tymianek, majeranek)
Cebule drobno posiekać i zeszklić na oleju. Boczek pokroić w drobną kostkę, dodać do cebuli i dusić na małym ogniu do chwili, gdy wędlina zmięknie. Chleb pokroić w kostkę i zalać gorącym rosołem z kostki, przykryć i pozostawić na 2-3 minuty. Wymieszać z boczkiem i cebulą oraz posiekaną zieleniną. Zagotować. Delikatnie wymieszać. Zupę podawać obficie posypaną posiekaną zieleniną.
ZUPA CHLEBIANKA STAROPOLSKA -
6 szklanek rosołu z kostki (grzybowy,
warzywny, drobiowy) 30 dag chleba razowego (najlepiej na
miodzie) 1-2 żółtka
2 łyżki masła łub margaryny 15 dag białego sera garść posiekanej zieleniny (natka
pietruszki, szczypiorek) sól, pieprz
Chleb obrać ze skórki, pokroić w kostkę lub pokruszyć i obsmażyć na rozgrzanym tłuszczu. Żółtka lekko ubić widelcem i ostrożnie połączyć z 3-4 łyżkami ciepłego rosołu, następnie ostrożnie połączyć z resztą gorącego rosołu. Dodać chleb, posiekaną zieleninę, dobrze wymieszać i doprawić do smaku. Ser pokroić w kostkę lub pokruszyć, dodać do zupy, wymieszać. Podawać najlepiej w małych kamionkowych lub ceramicznych miseczkach.
ZUPA CHLEBIANKA POMIDOROWA -
ok. 50 dag kawałków czerstwego chleba
1-2 ząbki czosnku
5 szklanek rosołu z kostki
2-3 łyżki koncentratu pomidorowego
garść posiekanej zieleniny (natka pietruszki, szczypiorek, koperek, rzeżucha, tymianek, bazylia)
1/2 szklanki śmietany
kminek
sól, pieprz
Pieczywo pokruszyć, włożyć do garnka i zalać ciepłym rosołem wymieszanym z koncentratem pomidorowym - odstawić na godzinę. Czosnek zmiażdżyć lub drobno posiekać, wymieszać z napęczniałym chlebem, doprawić do smaku. Podgrzewać na niewielkim ogniu, stale mieszając, do wrzenia. Zdjąć z ognia i przetrzeć przez sito lub zmiksować. Doprawić śmietaną, a przed podaniem obficie posypać posiekaną zieleniną.
ZUPA ROSÓŁ -
Przez długie lata rosół z kury trafiał na polskie stoły na niedzielny obiad. Im bardziej dorodna i świeża była kurka, tym lepszy smak miała zupa. Ponadto rosół uważany był za najlepszy posiłek dla chorych i rekonwalescentów. Często też do kury dodawano kawałek wołowiny. Dziś tradycyjny rosół, jako zupa dość kosztowna i czasochłonna w przygotowaniu, został już trochę zapomniany, być może dlatego, że dostępne w każdym sklepie kostki rosołowe znacznie ułatwiły nam pracę; wystarczy je tylko rozpuścić w gorącej wodzie. Klasyczny rosół powinno się gotować bardzo długo, na niewielkim ogniu, a następnie specjalnymi sposobami usunąć nadmiar tłuszczu, np. cedząc przez sitko wyłożone kostkami lodu. Warto też przypomnieć, że rosół, czyli klarowny wywar, nie musi być przyrządzany wyłącznie z mięsa, można też przygotować rosół warzywny lub grzybowy. Nieodłącznym dodatkiem rosołu była dla naszych babek kostka maggi lub
przyprawa maggi wpłynie, której głównym składnikiem było suszone ziele lubczyku. Warto jednak wykorzystać świeże Ustki tej rośliny, bez wątpienia bardziej aromatyczne, pamiętajmy jednak, aby stosować je Z umiarem, gdyż ich aromat jest bardzo silny. W każdym podanym poniżej przepisie można oprócz mięsa drobiowego wykorzystać kawałek wołowiny łub gotować rosół wyłącznie na wołowinie. Wszystko zależy od gustu, smaku i przyzwyczajeń.
ZUPA ROSÓŁ KRÓLEWSKI -
1 duża drobiowa porcja rosołowa
albo 1/2 kg skrzydełek
kurzych 1-2 suszone grzybki 1 niewielki burak 1 duża cebula
1 porcja włoszczyzny z kapustą 7 ziarenek ziarnistego pieprzu 1 łyżeczka przyprawy warzywnej typu
vegeta 10 dag cienkiego makaronu (nitki,
gwiazdki, zacierki) garść posiekanej zieleniny (koperek, natka
pietruszki)
Cebulę przekroić na połowę i włożyć na 5 minut do nagrzanego piekarnika lub przyrumienić na suchej patelni. Mięso umyć pod bieżącą wodą, zalać ośmioma szklankami zimnej wody z przyprawą warzywną, dodać pieprz i zagotować na małym ogniu. Włoszczyznę poszatkować. Dodać do zupy z przypieczoną cebulą, umytymi grzybkami i obranym buraczkiem. Gotować do miękkości, przecedzić i doprawić do smaku. Wywar raz jeszcze zagotować na niewielkim ogniu, dodać makaron i gotować do 3-4 minuty (według przepisu na opakowaniu). Przed podaniem obficie Posypać posiekaną zieleniną. Mięso i ja-
rzynki z rosołu można wykorzystać do przygotowania dobrego farszu do naleśników lub uszek.
ZUPA ROSÓŁ CZĘSTOCHOWSKI -
/ niewielki kurczak
1 duża porcja włoszczyzny z kapustą
1-2 cebule
1 łyżka oleju
10 dag startego żółtego sera (mogą być dokładnie zmielone okrawki różnych serów, dostępne na wagę w supermarketach)
10 dag tartej bułki2 czubate łyżki mąki 2 jajka
garść posiekanej zieleniny (natka
pietruszki, szczypiorek, tymianek) 1 łyżka przyprawy typu vegeta szczypta tartej gałki muszkatołowej sól, pieprz, ziele angielskie
Cebulę pokroić w kostkę i zeszklić na tłuszczu. Włoszczyznę oczyścić i zetrzeć na tarce z dużymi otworami lub drobno poszatkować, dodać do cebuli, podlać łyżką wody i dusić na małym ogniu do chwili, gdy zmiękną i staną się przezroczyste. Kurczaka umyć, dodać do jarzynek i zalać siedmioma szklankami wody, dodać ziele angielskie i gotować na małym ogniu do miękkości. Przecedzić (mięso wykorzystać do przygotowania drugiego dania, a jarzynki - do kolacji). Ser wymieszać z przesianą mąką, tartą bułką, połową posiekanej zieleniny i żółtkami oraz gałką muszkatołową. Białka ubić na sztywną pianę ze szczyptą soli, delikatnie wymieszać z masą serową i formować małe kuleczki. Rosół zagotować z łyżką vegety, doprawić do smaku i wrzucić serowe kluseczki ? kiedy wypłyną, będą ugotowane. Przed podaniem posypać pozostałą posiekaną zieleniną.
ZUPA ROSÓŁ Z KURY Z MŁAWY -
1 kura lub kurczak (ewentualnie 2 drobiowe
porcje rosołowe) porcja włoszczyzny z kapustą 1 średni burak
1 spora cebula
1?2 grzybki suszone garść posiekanej zieleniny (natka pietruszki, koperek)
2 łyżeczki warzywnej przyprawy typu vegeta
10-15 dag makaronu (nitki, gwiazdki,
krajanka) 5 ziaren pieprzu, sól
Kurę umyć, włożyć do rondla i zalać wodą, tak aby płyn przykrywał mięso, dodać umyte grzybki, przyprawę, sól i pieprz. Gotować na niewielkim ogniu do miękkości. Jarzynki oczyścić i drobno po-szatkować lub zetrzeć na tarce z dużymi otworami. Burak obrać i dodać do zupy w całości. Cebulę pokroić na ćwiartki i włożyć na 5 minut do nagrzanego piekarnika, a następnie dodać do zupy, ewentualnie uzupełnić wodę. Gotować jeszcze 20-30 minut, następnie przecedzić. Raz jeszcze zagotować, wrzucić makaron i gotować jeszcze 5-7 minut (według przepisu na opakowaniu). Przed podaniem obficie posypać posiekaną zieleniną.
ZUPA PIKANTNY ROSÓŁ CIESZYŃSKI -
1 duża porcja rosołowa z kurczaka lub
indyka 3/4 szklanki ryżu 1 porcja włoszczyzny z kapustą
1 łyżka margaryny łub masła
2 cebule
1 łyżka koncentratu pomidorowego
2 ząbki czosnku
garść posiekanej zieleniny (kolendra, natka pietruszki, bazylia, tymianek, szczypiorek, koperek, oregano)
cynamon w proszku
mielona ostra papryka lub pieprz cayenne
warzywna przyprawa typu vegeta
sól
Cebule drobno pokroić, zeszklić na tłuszczu. Włoszczyznę oczyścić i zetrzeć na tarce z dużymi otworami lub drobno poszatkować. Dodać do cebuli i dusić do miękkości na małym ogniu. Dodać umyte mięso i zalać 6 szklankami wody wymieszanej z koncentratem pomidorowym i łyżeczką przyprawy warzywnej. Gotować do miękkości. Mięso wyjąć, oddzielić od kości i pokroić w kostkę. Zupę zagotować, wrzucić wypłukany ryż i ugotować. Czosnek zmiażdżyć lub drobniutko posiekać, dodać do zupy razem z przyprawami, zagotować. Dodać mięso i posiekaną zieleninę. Ta zupa powinna być dość ostra w smaku!
ZUPA ZIELONY BULION -
garść posiekanych rozmaitych ziół (natka pietruszki, bazylia, lubczyk, rzeżucha, szczypiorek, koperek, tymianek, oregano)
4 szklanki warzywnego rosołu z kostki
1 ząbek czosnku
1 jajko
sól, pieprz
Czosnek zmiażdżyć lub drobniutko posiekać. Rosół zagotować z ziołami i czosnkiem, zdjąć z ognia. Żółtko lekko ubić z solą i pieprzem oraz kilkoma łyżkami zupy, delikatnie połączyć z resztą zupy, uważając, aby się nie ścięło. Podawać najlepiej z chrupiącymi grzankami lub sło-wiczym mleczkiem (przepis na s. 114).
ZUPA BEZMIĘSNY ROSÓŁ MAŁOPOLSKI -
1 duża porcja włoszczyzny
z kapustą 2?3 łyżki masła łub margaryny warzywna przyprawa typu vegeta ziele angielskie 1-2 suszone grzyby garść posiekanej zieleniny (natka
pietruszki, koperek, bazylia,
tymianek) 20 dag drobnego makaronu (zacierki,
gwiazdki) lub ryż sól
Grzyby umyć i namoczyć (najlepiej na noc) w przegotowanej źródlanej wodzie. Włoszczyznę oczyścić i utrzeć na jarzynowej tarce z dużymi otworami) albo drobno posiekać. Rozdrobnione warzywa zeszklić na tłuszczu. Dolać wodę, w której moczyły się grzyby, oraz same grzyby i zagotować na małym ogniu. Dodać sześć szklanek wody z przyprawą, ziele angielskie i doprawić do smaku. Gotować na niewielkim ogniu około 20 minut, odcedzić (warzywa można wykorzystać do przygotowania pysznego suf-letu). Ugotowane grzyby wyjąć, drobno posiekać i dodać do wywaru. Ponownie zagotować, wrzucić makaron lub opłukany ryż, gotować do miękkości. Przed podaniem suto posypać posiekaną zieleniną, a jeśli ktoś lubi, to i tartym par-mezanem.
Rosół małopolski ostry
Ci, którzy lubią bardziej zdecydowany smak, mogą też w przepisie na rosół małopolski por z włoszczyzny zastąpić cebulą. Zamiast ryżu lub makaronu można do ugotowanej zupy dodać bardzo smaczną kostkę z kaszy, np. słowicze mleczko (przepis na s- 114).
ZUPA KARTOFLANKA NA BOCZKU -
50 dag ziemniaków 5 dag boczku 1-2 cebule
3 łyżki oliwy lub dobrego oleju
2 ząbki czosnku
3 kostki rosołowe łub 3 łyżeczki przyprawy
typu vegeta 1 listek laurowy 5 ziaren ziela angielskiego garść posiekanej zieleniny (natka
pietruszki, koperek) 2/3 szklanki przesianej pszennej
mąki 1 jajko sól, pieprz
Do garnka wlać 6 szklanek wody, dodać rozgniecione kostki oraz przyprawy, zagotować. Ziemniaki obrać i pokroić w kostkę, wrzucić do zupy i gotować do miękkości. Mąkę, jajko szczyptę soli i 2-3 łyżki wody wymieszać w małej misce i zagnieść twarde ciasto. Palcami skubać niewielkie kluseczki i formować wałeczki. Wrzucić do zupy, gdy ziemniaki będą już miękkie i gotować 5 minut. Cebulę i czosnek pokroić w drobną kostkę, zeszklić na tłuszczu i dodać do zupy. Ewentualnie doprawić do smaku i obficie posypać posiekaną zieleniną.